Στα στέφανα της κόρης του

      Κυριάκος Χαραλαμπίδης

 

Είχε τριακόσια στρέμματα γης υπό κατοχήν

και τον πατέρα της στα βάθη της Ανατολής.

 

Θα παντρευόταν ευτυχώς ένα καλό παιδί.

 

Κατά την τελετή του μυστηρίου

δεν πρόσεξε κανένας τον πατέρα της.

Μπήκε απ' το νάρθηκα κρυφά και στάθηκε

πίσω από μια κολόνα και καμάρωνε.

Ύστερα σκούπισε με το μανίκι του

το ξεσκισμένο και φτωχό του δάκρυ.

Τον πήρανε για ηλίθιο του χωριού

και τον αφήκανε στην ησυχία του.

 

Τελειώνει ο γάμος, και να χαίρεστε τα στέφανα.

Παίρνουν κουφέτα και λουκούμια, μπαίνουν

καθένας στ' αυτοκίνητό του, χάνονται.

 

Ο στοργικός πατέρας πάει κι αυτός

στην Πράσινη Γραμμή περνά σκυφτός

παίρνει ξανά τη θέση του στο χώμα.

 

Το ποίημα «Στα στέφανα της κόρης του» ανήκει στη βραβευμένη συλλογή ΘΟΛΟΣ, όπου τα ποιήματα είναι εμπνευσμένα από το δράμα των αγνοουμένων μετά την εισβολή των Τούρκων το 1974.

 

Γλώσσα- Ύφος

ü  * Απλό ύφος

ü  * Απλή δημοτική

ü  * Χρήση καθημερινών εκφράσεων

ü  * Χρήση στερεότυπων εκφράσεων για να σχολιάσει τα γεγονότα

 

Σχήματα λόγου:

ü  Ειρωνεία ( στ. 3, 10-11, 14)

ü  Αντίθεση

v  Δράμα εισβολής ≠ γάμος

v  Λύπη ≠ χαρά

v  Αγνοούμενος - ζωντανός πατέρας ≠ νεκρός πατέρας

ü  Μεταφορά ( στ.9-10, 14)

ü  Ασύνδετο (στ.13-14)

 

Το ποίημα αποτελεί πολιτική διαμαρτυρία για το δράμα της εισβολής του 1974, εξαιτίας της οποίας  άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, άλλοι αγνοούνται μέχρι σήμερα και το 32,2% του νησιού είναι υπό τουρκική κατοχή. Είναι διάχυτη η πικριά και η ειρωνεία σ’ όλο το ποίημα καθώς η ζωή συνεχίζεται αλλά κάτω από τη σκιά και την ανάμνηση του τραγικού αυτού συμβάντος.

Απαντήσεις του σχολικού βιβλίου:

1. Το ποίημα παρουσιάζει ένα χαρούμενο περιστατικό, ένα γάμο. Στο βάθος όμως διακρίνεται το κυπριακό δράμα. Να επισημάνετε τις σχετικές εκφράσεις στο ποίημα.

Αρχικά, στο στίχο 1 "είχε τριακόσια στρέμματα γης υπό κατοχήν" φαίνονται έντονα τα αποτελέσματα της τουρκικής εισβολής. Η κόρη είχε μια μεγάλη περιουσία που χάθηκε το 1974. Ωστόσο, ο ποιητής μπορεί να αναφέρεται γενικότερα στα κατεχόμενα μέρη και όχι μόνο στης κόρης. Έπειτα, στο στίχο 2 "και τον πατέρα της στα βάθη της Ανατολής", διαφαίνεται έντονα το σημείο των αγνοουμένων, που οδηγήθηκαν στην Ανατολή και μέχρι σήμερα πολλοί από αυτούς δεν ξέρουμε αν ζουν ή πέθαναν. Στους στίχους 14-15 "ο στοργικός πατέρας πάει κι αυτός στην πράσινη γραμμή " δηλώνεται η ύπαρξη της πράσινης γραμμής και ο διαχωρισμός των ελεύθερων από τις κατεχόμενες περιοχές. Τέλος, στο στίχο 16 "περνά σκυφτός παίρνει ξανά τη θέση του στο χώμα" φαίνεται ότι ο πατέρας δεν είναι εν ζωή αλλά έχει εκτελεστεί από τους εχθρούς. 

2. Να συγκρίνετε το δεύτερο με τον τελευταίο στίχο. Τι θέλει να δείξει με την αντίφαση αυτή ο ποιητής;

Οι δύο στίχοι χωρίς αμφιβολία μιλούν για έναν άνθρωπο που βιώσε τη σκληρότητα των Τούρκων. Η διαφορά είναι ότι στο δεύτερο παρουσιάζεται ως αγνοούμενος ενώ στον τελευταίο ως νεκρός. Η αντίφαση αυτή αναδεικνύει τον πόνο των ανθρώπων που έχουν χάσει τους οικείους τους και δεν ξέρουν αν είναι ζωντανοί ή νεκροί ακόμα και μετά από τόσα χρόνια.

3. Τι θέλει να δείξει ο ποιητής με την παρουσία του πατέρα και γιατί καταφεύγει στο εξωλογικό στοιχείο;

Η παρουσία του πατέρα στο γάμο της κόρης φανερώνει το πόνο και τη θλίψη που βιώνουν οι οικογένειες των αγνοουμένων χρόνια μετά την εισβολή. Η ζωή συνεχίζεται κατά έναν τρόπο με τους ίδιους ρυθμούς και τις ίδιες συνήθειες που είχαν οι άνθρωποι πριν το κακό. Η έλευσή του λοιπόν αναδεικνύει την τραγικότητα της κατάστασης καθώς χάθηκε άδικα εξαιτίας της βίας των Τούρκων και πλέον δεν είναι σε θέση να συμμετέχει στις χαρές του παιδιού του. Ωστόσο, ακόμα και νεκρός πάει στην εκκλησία και παρακολουθεί το μυστήριο.